Geen seks voor het huwelijk. Dat is een van de meest belangrijke christelijke waarden die met name in conservatief christelijke kringen onderwezen en nagestreeft worden. Het is bijna een soort bewijs dat je een deugdelijke christen bent, want je bent immers gehoorzaam geweest aan God en rein gebleven. Je hebt jezelf bewaard voor jouw partner en nu zullen jullie samen voor de rest van jullie leven fantastische seks hebben. Het ideale scenario klinkt als een sprookje, maar gaat het ook echt zo?

Dr. Tina Schermer Sellers, seks- en familietherapeut en professor ‘Medical Familly Therapy’ aan Seattle Pacific University houdt zich dagelijks bezig met deze vragen. Zo schrijft ze in haar boek ‘Sex, God and the Conservative Church’ (2017) hoe zij begin 2000 veel gevoelens van schaamte tegenkwam bij conservatief christelijke koppels die ze behandelde en in de seksuele autobiografieën die haar christelijke studenten voor het vak ‘familie therapie’ hadden geschreven. Onder ‘conservatief’ wordt dan vooral een gemeenschap verstaan met een letterlijke interpretatie van de bijbel, waar de bijbel als het onfeilbare ‘Woord van God’ centraal staat, er nadruk ligt op gered worden en het opbouwen van een persoonlijke relatie met Jezus. Bij deze groep kwam ook veel seksuele dysfunctie naar voren, en het bleek dat er veel moeite was in de seksuele relaties die deze christenen hadden. Tina kwam uit een open Zweedse familie waarin seks als heel normaal werd besproken en zelf herkende ze deze negatieve gevoelens en gevolgen dus niet. Ze begon zich sterk af te vragen wat de afgelopen jaren eigenlijk onderwezen is in de kerk wat betreft seksualiteit en het christelijk geloof, wat de effecten hiervan zijn en hoe en waarom deze boodschappen door de tijd zijn veranderd.

Photo by Dương Hữu on Unsplash

20 jaar geleden was men niet zo veel bezig met het belang van het bewaren van seks voor het huwelijk als christen. De twintigers en dertigers van nu die in een conservatieve kerk zijn opgegroeid krijgen meer radicale, veroordelende en op angst gebaseerde boodschappen te horen over hun lichaam en seksueel gedrag en in de periode tussen 1960 en 1980 (Schermers Seller, 2017). Veel christenen worden hierdoor gehinderd/geremd in hun seksuele ontwikkeling.

Voorbeelden van negatieve boodschappen (kan zowel impliciet als expliciet) zijn bijvoorbeeld dat seks vies en verboden is. Sommige gezinnen (en kerken) vermijden het onderwerp in z’n geheel of zeggen: “Seks is voor in het huwelijk en dat is alles wat je moet weten.” of “Als je maar geen tienermoeder wordt”. Ook wordt vaak gezegd dat je stukjes van jezelf weggeeft als je seks hebt, dus als je voor het huwelijk verschillende seksuele contacten hebt gehad ben je niet meer compleet, kapot of gebroken. Als een afgelikte boterham of een chocoladereep waar al van is gegeten. Wie wil dat nu nog hebben? Hierbij komt ook de boodschap dat je lijf niet van jezelf is maar een bezit van iemand anders. Ook is er een nadruk op ‘modesty’; je bescheiden kleden (met name als meisje) zodat je geen struikelblok bent voor het andere geslacht. De verantwoordelijkheid voor het seksuele gedrag van de man wordt vaak bij de vrouw gelegd, en wanneer er sprake is van seksuele intimidatie en grensoverschrijdend gedrag komt vaak victim blaming voor: het is de schuld van de vrouw dat het is gebeurd. Wat had ze aan, hoe gedroeg ze zich, en zei ze wel duidelijk ‘nee’? Meiden kunnen hierdoor een wantrouwende houding richting mannen aanleren.

Voorbeelden van latere gevolgen van bovenstaande seks-negatieve boodschappen zijn dat veel vrouwen een negatief lichaamsbeeld hebben en ze zich slecht voelden over hun seksuele verlangens of juist de afwezigheid daarvan. Ook beschrijven sommige vrouwen dat hun seksuele verlangens afnemen naarmate het huwelijk dichterbij komt omdat ze dan het gevoel krijgen dat de seks van hen wordt verwacht: ‘wifely expectation’, dat ze seks verschuldigd zouden zijn aan hun man. Mannen geven aan dat ze vaak hoge verwachtingen hebben van seksualiteit door het lange wachten (wat een broedplaats is voor teleurstelling). Ze krijgen eindelijk wat het ‘toekomt’, maar ze voelen zich ook onzeker over hoe goed ze zijn in bed. Daarbij vertellen ze dat ze eigenlijk geen idee hebben hoe ze hun vrouw moeten liefhebben of aanraken om hen genot te geven. De porno die men vaak door de jaren heen heeft gekeken geeft hier ook geen realistisch beeld over. Dit kan ertoe leiden dat hun vrouwen seksueel niet bevredigd worden en hun interesse in seksueel contact kan daardoor nog verder afnemen.

Door seksuele voorlichting in te richten waar de nadruk ligt op wat je vooral niet met elkaar moet doen (niet tongzoenen, niet samen slapen, niet onder de gordel, geen orgasme, geen geslachtsgemeenschap) en het daarbij te laten worden mannen en vrouwen niet voldoende toegerust voor het vormgeven van een bevredigende seksuele relatie met elkaar waarin beide partijen goed tot hun recht komen. Over het algemeen blijkt de seksuele voorlichting onder christenen van lage kwaliteit, of men heeft het er helemaal niet over. Wat ook blijkt uit het onderzoek van Freitas (2008) is dat christelijke studenten vaker seksuele activiteit uitstellen maar dat wanneer ze wel seks hebben ze vaker onveilige seks hebben met alle gevolgen van dien. De manier waarop in veel christelijke kringen over seks gesproken wordt leidt er vooral toe dat met name jongeren hun gevoelens verbergen van anderen en in een vicieuze cirkel belanden van zelfveroordeling om hun seksuele gevoelens die ze eigenlijk niet zouden mogen voelen. Hierdoor worden seksuele verlangens onderdrukt. Een christen zou kunnen zeggen dat het goed is om deze verlangens nog niet te entertainen als je nog niet getrouwd bent, maar helaas blijkt dat hier vaak problemen ontstaan in het huwelijk door een blijvend gebrek aan seksueel verlangen. Dat is ontstaan door het steeds maar moeten/willen onderdrukken van deze verlangens tijdens de meest formatieve jaren (tienertijd en jong-volwassenheid). Ook andere seksuele dysfuncties kunnen ontstaan door dit afkeer en onderdrukken van opwinding, verlangen en lichamelijkheid, waaronder orgasme- en erectieproblemen en vaginisme.

Het is nodig dat er onder christenen meer aandacht komt voor dit onderwerp. Dat er meer en beter onderwijs en voorlichting wordt gegeven over seksualiteit en relaties (ook over seksuele geaardheid) en er ruimte wordt gemaakt voor open gesprekken. Ik denk dat we onze menselijkheid, ons verlangen en ons lichaam meer mogen omarmen en leren dat ‘het vlees’ niet onze vijand is. Als agoog, jongerenwerker en Consulent Seksuele Gezondheid in opleiding wil ik me hier mee bezighouden; met het verband tussen seksualiteit, geloof en identiteit, want ook ik heb gemerkt hoe negatieve boodschappen over seks, je lijf, je verlangens en je identiteit een negatieve invloed op je ontwikkeling kunnen hebben zowel als seksueel wezen als als mens. Ik wil me inzetten voor gezonde relaties en sekslevens, positieve zelfbeelden, het omarmen van mens-zijn en een leven zonder schuld en schaamte. Want als we Jezus volgen, iemand vol liefde, genezing en bevrijding, dan kan het toch niet zo zijn dat zoveel mensen zoveel moeite ervaren rondom hun seksualiteit? En als de christelijke moraal die nu heerst zoveel lijden tot gevolg kan hebben is dat dan eigenlijk nog wel een christelijke moraal?

Wil je hierover meepraten? Mail mij dan of stuur een bericht via Social Media @ourhighnes.nl


“Human emotions, desires, and sexual feelings have remained unintegrated into Christian understandings of selfhood. The manner in which our sexuality underlies and informs all of our loving had been left unappreciated and unclarified.” ~ James Nelson (1992)



Bronnen:
Freitas, Donna. 2008. Sex and the Soul: Juggling Sexuality, Spirituality, Romance, and Religion on America’s College Campuses. Oxford, UK: Oxford University Press.
Klein, L. K. (2018). Pure. Amsterdam, Nederland: Adfo Books
Schermer Sellers, T. (2017). Sex, God and the Conservative Church. New York: Routledge

0 replies

Leave a Reply

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *